Je ligt maar te draaien en te woelen in bed, terwijl er 1001 dingen door je hoofd spoken. Ondertussen is het alweer nacht en je komt maar niet goed in slaap, of je bent misschien voor de zoveelste keer deze week wakker geschrokken. Eigenlijk krijg je niet echt grip op je gedachtes, want er lijken steeds meer relatief ‘kleine zaken’ bij te komen. Zaken die misschien niet zo heel belangrijk klinken, maar toch zorgen dat je er wakker van ligt!

Hoe vaak hoor je niet: “ah joh, probeer die negatieve gedachtes om te zetten in positieve gedachtes. Dan ga je je vanzelf beter voelen”. Het klinkt zo gemakkelijk, maar misschien heb jij ook wel ervaren dat dit niet vanzelfsprekend is. En dat klopt ook wel, want positief denken helpt niet bij piekeren! In deze blog wil ik je graag laten zien hoe je wél grip op je gedachtes kunt krijgen, zodat je beter om leert gaan met al die gedachtes in jouw hoofd.

Overspoeld worden door je gedachten

Eigenlijk heb jij je leven best wel op de rit. Toch merk je dat die vicieuze cirkel van gedachten maar blijft ‘rondspoken’. Je probeert afleiding te zoeken door een vriendin te bellen en ’s avonds plof je maar weer op de bank om te ‘Netflixen’. Maar uiteindelijk blijft dat stemmetje in je hoofd de controle overnemen, zodat je continu het gevoel hebt ‘aan te moeten staan’.

Voor de zoveelste keer open je Google en wanhopig zoek je naar tips om het piekeren te stoppen. Ook heb je misschien al eerder hulp gezocht, met iemand gepraat of geprobeerd om het piekeren te stoppen met mediteren. Vaak helpt die afleiding maar even, om vervolgens als een boemerang terug te komen! Die eeuwige onrust kan je onbewust ook moe maken, want; waarom lukt het anderen nou wél en jou niet?

In mijn psychologenpraktijk zie ik dagelijks mensen die te veel piekeren. Dit kan een enorme impact krijgen op jouw leven, omdat je letterlijk overspoeld kan raken door je gedachten. Die gedachten komen voornamelijk uit jouw onderbewustzijn, maar je kunt zeker leren hoe je ermee omgaat.

Jouw bewustzijn vs. jouw onderbewustzijn

In het brein vind je jouw bewustzijn, maar ook je onderbewustzijn. Wist je dat jouw onderbewustzijn voor maar liefst 93% verantwoordelijk is voor de dingen die je voelt of doet? In tegenstelling tot wat veel mensen denken, doe je de meeste dingen vanuit je onderbewustzijn.

In je onderbewustzijn vind je een soort ‘cluster’, oftewel verzameling, van dingen die je hebt meegemaakt in je leven. Dit kan zowel positief als negatief zijn. Je brein reageert vaak vanuit dit cluster op bepaalde (stress)situaties.

We gaan piekeren omdat we het gevoel hebben dat het helpt om onze problemen op te lossen (of te verlichten). Onze hersenen zijn namelijk zo ingesteld; ze willen op korte termijn een probleem oplossen. Als we angst voelen of bezorgd zijn, komen onze hersenen in actie. Alleen zorgt dat piekeren ervoor dat die angst- of stressgevoelens juist versterkt worden!

 

Stappen die je kunt zetten om te stoppen met piekeren

Misschien herken je een aantal dingen die ik net beschreven heb. En, dat kan best confronterend zijn. Want we gaan die vervelende piekergedachten of stressvolle situaties die irritaties opwekken, liever uit de weg. Misschien lees je wel eens over tips om het piekeren te stoppen. Er wordt geadviseerd om afleiding te zoeken of positief te denken. Alhoewel dit misschien even helpt, is dit geen oplossing voor de langere termijn. Daardoor kun je doorslaan met je gedachten, want er komt steeds meer bij.

Mensen die veel last hebben van piekeren, hebben de neiging om die gedachten te ‘moeten’ controleren. Ze zijn vaak heel streng voor zichzelf, maar vaak werkt dat juist averechts. Maar wat kan je dan wél doen om te stoppen met piekeren? Ik wil een paar tips met je delen, zodat je alvast wat stappen kunt zetten:

  • Accepteer de gedachtes die opkomen in je hoofd. Accepteer dat je soms piekert en sta doe dat dit bij jou hoort. Zodra je stopt met het tegenwerken van die gedachten, kan jouw hoofd het loslaten. Dit kan dan ook doorwerken in je lijf, waar je misschien ook klachten en onrust ervaart. Hierdoor kun je het gevoel hebben dat je moeilijk kunt ontspannen.
  • Laat je controle los. Jouw verstand en gevoel gaan niet goed samen als je krampachtig probeert om de controle vast te houden. Probeer die controle langzaamaan los te laten door je meer bewust te worden van de dingen die je doet. Sta eens stil als je weer probeert om een negatieve gedachte ‘weg te duwen’ of als je probeert afleiding te zoeken.
  • Neem afstand van je gedachten. Jouw gedachten zijn de waarheid, tenminste dat denk je misschien. Toch is dit niet zo! Vaak maken we al die gedachten heel groot in ons hoofd, zo groot dat je erin gaat geloven. Met alle gevolgen van dien, want ondertussen komt er steeds meer bij, waardoor je alleen maar meer gaat piekeren.
  • Doe onderzoek naar jezelf. Die negatieve cirkel waar je in zit, komt ergens vandaan. Afleiding zoeken, wegstoppen of negeren werkt niet. Probeer uit te zoeken waar die gedachten en gevoelens vandaan komen.
  • Maak een plan om je barrières te doorbreken. Het is belangrijk om je te realiseren dat de weg naar herstel nooit zonder hobbels zal gaan. Daarom kan het je helpen om een ‘plan van aanpak’ te maken. Schrijf voor jezelf op wat je zou willen leren én wat je uiteindelijk wilt bereiken. Noteer ook de hobbels die je verwacht tegen te komen, zo voorkom je dat je de ‘lading’ ervan te groot maakt als je ze tegenkomt.

Belangrijk: deze stappen kunnen je op weg helpen, maar uiteindelijk is het belangrijk om een goede strategie voor de langere termijn op te zetten. Het gaat niet om het stoppen met piekeren, maar wél om de lading, die in je hoofd zit, te verminderen. Zo kun je uiteindelijk leren hoe je kunt stoppen met ‘vechten’ tegen al die gedachten in je hoofd.

Leer om van een afstand van jezelf naar te kijken

Zoals ik eerder beschreef, is het zoeken van afleiding geen oplossing om te stoppen met piekeren, hoe makkelijk het misschien ook klinkt. Natuurlijk kun je ontspannen door te mediteren of door het doen van ontspanningsoefeningen, toch zijn dit helaas geen oplossingen voor de langere termijn. En juist dat plan voor de langere termijn is essentieel om het piekeren te verminderen.

Probeer jezelf een paar vragen te stellen op het moment dat je in bed ligt te piekeren. Het is namelijk belangrijk om inzicht in jouw bewustzijn te krijgen. Dit kun je doen door jezelf bijvoorbeeld de volgende vragen te stellen op moeilijke momenten:

  • Wat gebeurt er nu met mij?
  • Zijn mijn gedachten de waarheid?
  • Wat is het ergste dat er kan gebeuren?

Hoe groot is de kans dat dit daadwerkelijk kan gebeuren.

Vraag hulp om te stoppen met piekeren

Ik hoop dat je door middel van deze blog kunt inzien dat jouw gedachten niet gebaseerd zijn op de waarheid. Het piekeren komt voort uit gedachten die gestuurd worden door jouw onderbewustzijn.

Je hoeft niet te leven met slapeloze nachten of continue piekergedachten die je leven langzaamaan gaan beheersen. Afleiding zoeken of negeren is helaas geen oplossing om het piekeren te stoppen. Daarom wil ik je laten zien dat je dit niet alleen hoeft te doen.

Als psycholoog kan ik ook jouw ‘persoonlijke cheerleader’ zijn om je te helpen om van het piekeren af te komen! Door mijn jarenlange ervaring en specialisatie in piekeren, weet ik inmiddels wat werkt om te stoppen met piekeren. Meer dan duizend deelnemers hebben inmiddels meegedaan aan mijn programma’s. In de cursus ‘Grip op je gedachten’ leer ik HOE je afstand kunt nemen van die negatieve gedachten. Ook weet je hoe je met situaties kunt omgaan, zodat je die gedachten kunt loslaten.